kontakt z redakcją skład redakcji adres redakcji wskazówki dla autorów opłata za druk prenumerata w następnych numerach archiwum webmaster

Konkurs imienia prof. Bolesława Skarzyńskiego
Sylwetka profesora Skarżyńskiego
Lista laureatów

Regulamin nagrody im. profesora BOLESŁAWA SKARŻYŃSKIEGO
za najlepszy artykuł opublikowany w czasopiśmie
POSTĘPY BIOCHEMII
 

  1. Nagroda im. profesora Bolesława Skarżyńskiego przyznawana jest przez Zarząd Główny Polskiego Towarzystwa Biochemicznego za najlepszy artykuł opublikowany w kwartalniku "Postępy Biochemii".

  2. Nagrodę przyznaje się raz w roku za artykuł wartościowy, atrakcyjnie napisany, poprawny pod względem redakcyjnym i opublikowany w ciągu poprzedniego roku kalendarzowego.

  3. Zarząd Główny powołuje każdorazowo komisję, której zadaniem jest ocena artykułów, opublikowanych w "Postępach Biochemii". Komisja składa się z co najmniej pięciu osób, w jej skład wchodzi przedstawiciel Redakcji, imiennie powoływany przez Zarząd Główny jako przewodniczący. Komisja obraduje niejawnie, a protokoły i inne materiały podlegają zniszczeniu po zakończeniu prac Komisji.

  4. Pracę Komisji inicjuje przewodniczący informując członków o proponowanym trybie pracy. W pierwszym etapie każdy z członków typuje co najmniej trzy prace, które uznaje z a najlepsze i przekazuje informacje o nich przewodniczącemu.

  5. W drugim etapie ocenia się prace wyróżnione co najmniej przez dwóch członków Komisji. Jeżeli takich prac jest mniej niż trzy, wszystkie pozostałe poddaje się powtórnej ocenie. W dalszym etapie trzy do pięciu prac poddaje Komisja ocenie punktowej w skali od 1 do 10. Jeżeli ktoś z Komisji pracuje w instytucji, z której pochodzi wyróżniona praca, to nie bierze on udziału w punktacji; do sumy punktów otrzymanych przez daną pracę dodaje się zaś średnią arytmetyczną sumy punktów przyznanych przez pozostałych członków Komisji.

  6. Jeżeli dwie lub więcej prac uzyska tę samą sumę punktów, wówczas Komisja głosuje ponownie. Prace nadesłane w formie poprawnej merytorycznie i redakcyjnie otrzymują dodatkowa premie punktowa równa liczbie członków Komisji.

  7. Praca, która uzyska najwyższa sumę punktów zostaje wysunięta przez Komisje do nagrody, a wniosek imienny przedstawia Zarządowi Głównemu przewodniczący Komisji.

  8. W przypadku, gdy wyróżniony artykuł został napisany przez kilku autorów, przyznana przez Zarząd Główny kwota nagrody dzielona jest w równych częściach między wszystkich współautorów.

 

Profesor Bolesław Skarżyński (1901-1963)

Urodzony w Warszawie. Studia na Wydziale UJ ukończył w roku 1927 uzyskując stopień dr medycyny. Jeszcze w trakcie studiów medycznych w latach 1923-1927 pełnił obowiązki asystenta w Zakładzie Fizjologii UJ. W roku 1927, niemal natychmiast po uzyskaniu doktoratu, rozpoczął studia na Wydziale Filozoficznym UJ, gdzie w roku 1930 uzyskał absolutorium z zakresu chemii. Równolegle pracował już w Zakładzie Chemii Lekarskiej, gdzie pod okiem prof. L. Marchlewskiego rozpoczął badania naukowe. Habilituje się w roku 1938 na Wydziale Lekarskim UJ i uzyskawszy stypendium naukowe im. Potockich, tuż przed wybuchem wojny, w roku 1939 wyjeżdża do Szwecji. Tam podejmuje działalność naukową w pracowni sztokholmskiego Instytutu Biochemii, której kierownikiem był wówczas laureat nagrody Nobla, H. Euler-Chelpin.. Euler szybko docenił wiedzę i talent Skarżyńskiego i zapewnił mu stypendium Szwedzkiej Akademii Nauk. Wysoką ocenę osoby polskiego naukowca potwierdziło nadanie mu w roku 1943 docentury Uniwersytetu w Sztokholmie. Zimą 1944 Skarżyński wyjechał do  Edynburga, gdzie na tamtejszym Polskim Wydziale Lekarskim powierzono mu prowadzenie wykładów z chemii fizjologicznej. W roku 1946 Skarżyński powrócił do kraju, gdzie objął po śmierci Marchlewskiego kierownictwo Zakładu Chemii Lekarskiej, który trzeba było, po zawierusze wojennej, właściwie od nowa tworzyć. W roku 1948 Skarżyński otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego chemii lekarskiej, a w roku 1954 został profesorem zwyczajnym chemii lekarskiej. Zmarł przedwcześnie w 1963 roku. 

W latach 30-tych, pod kierunkiem prof. L. Marchlewskiego, Skarżyński rozpoczął badania naukowe poświęcone głównie właściwościom widmowym witamin i hormonów. Jednak dość szybko podjął samodzielne doświadczenia, które uwieńczył sukcesem, wydzielając krystaliczną postać folikuliny (estronu) czyli estriadol z materiału roślinnego. Tym samym, obok układu hemowego znaleziona została nowa struktura chemiczna (estriadol), która była wspólna dla świata roślinnego  oraz  zwierzęcego. W tym samym okresie prowadzi badania nad mechanizmem zamiany karotenu w witaminę A, przebiegającego w tkance wątrobowej. Skarżyński bada także widma absorpcyjne witaminy C oraz pochodnych układu flawonu.

W trakcie pobytu w Szwecji Skarżyński zajmuje się problematyką dotyczącą biochemii nowotworów złośliwych. Między innymi badał wpływ witaminy A na rozwój nowotworów wywołanych węglowodorami. Uwieńczeniem jego działalności naukowej na tym polu jest wydanie wspólnie z H. von Eulerem monografii pt. „Biochemia nowotworów” (1944).

Po powrocie do kraju  Skarżyński prowadzi światowej rangi badania nad bakteriami siarkowymi oraz nad witaminą B12. Witamina B12 występuje w surowicy krwi w połączeniu z a 1-globuliną tworząc białko o nazwie transkobalamina. Skarżyński, jako pierwszy na świecie wyizolował transkobalaminę. Swoje odkrycie opisał w pracy pt.” Połączenie witamin z białkami” (1955).

W roku 1954 doprowadził do upowszechnienia stosowania badań izotopowych w Polsce.

Pod koniec życia prowadził istotne z punktu widzenia diagnostyki onkologicznej badania porównawcze nad składem białkowym moczu ludzkiego w różnych stanach chorobowych m. in. w alkaptonurii i nowotworach złośliwych (1962).

W poważnym stopniu przyczynił się do reaktywowania nauczania historii medycyny w Akademiach Medycznych w kraju, a także współtworzył Towarzystwo Historii Medycyny.

Prof. Skarżyński był osobowością nietuzinkową. Jego wykłady cieszyły się ogromnym zainteresowaniem nie tylko studentów nauk medycznych, lecz także studentów innych wydziałów UJ, a także ludzi bezpośrednio z uczelnią niezwiązanych. Dochodziło do tego, że aby pomieścić audytorium, trzeba było wynajmować odpowiednio duże sale, gdyż te, które pozostawały w gestii Akademii Medycznej w Krakowie nie były wystarczająco duże. Pozostawił po sobie wielu uczniów, wśród których byli m. in. prof. Włodzimierz Ostrowski i prof. Aleksander Koj, późniejszy rektor UJ.

Materiały Katedra Historii Medycyny CM UJ

 

Laureaci konkursu w poprzednich latach

 

1993 - Mirosława Barciszewska,  Jan Barciszewski (1992) Zależność funkcji kwasów nukleinowych od struktury. Postępy Biochemii 38 (4), 171-177.

1994 - Andrzej Kutner (1993) Analogi witamin D o działaniu antyproliferacyjnym. Postępy Biochemii 39 (1), 39-45.
Andrzej Kutner (1993) Analogi witamin D do fotoznakowania białka transportującego i receptora hormonu witaminowego. Postępy Biochemii 39 (1), 46-49.

1995 - Ewa Sikora (1994) Mechanizmy śmierci programowanej komórek (apoptozy). Postępy Biochemii 40 (3), 150-160.

1996 - Barbara Grzelakowska-Sztabert (1995) Regulacja cyklu komórkowego - udział białkowych inhibitorów kinaz cyklino-zależnych. Postępy Biochemii 41 (2), 80-93.

1997 - Bogdan Falkiewicz, Bogdan Liberek (1996) Budowa i funkcja antygenów zgodności tkankowej (MHC) klasy I. Postępy Biochemii 42 (1), 41-48.
Bogdan Falkiewicz, Bogdan Liberek (1996) Budowa i funkcja antygenów zgodności tkankowej (MHC) klasy II. Postępy Biochemii 42 (4), 340-349.

1998 - Andrzej Kasprzak (1997) Jak funkcjonuje miozyna? Postępy Biochemii 43 (3), 134-142.

1999 - Agnieszka Krakowiak, Maria Koziołkiewicz (1998) Oligonukleotydy o właściwościach aptamerycznych. Postępy Biochemii 44 (4), 306-317.

2000 - Alicja Węgrzyn, Grzegorz Węgrzyn (1999) Regulacja replikakacji DNA bakteriofaga lambda i plazmidów lambda. Postępy Biochemii 45 (1), 5-11.

2001 - Iwona Grądzka (2000) Apoptoza: decyzja należy do mitochondrium. Postępy Biochemii 46 (1), 2-16.

2002 - Andrzej Trzeciak, Janusz Błasiak (2001) Naprawa DNA w komórkach ssaków: mechanizm rekombinacji homologicznej. Postępy Biochemii 47 (1), 38-51.

2003 – Barbara Grzelakowska-Sztabert (2002) Proteoliza białek regulujących przebieg cyklu komórkowego – udział ubikwitynacji. Postępy Biochemii 48 (1), 37-47.

2004 – Michał Milewski (2003) Struktura i funkcja białkowych domen PDZ. Postępy Biochemii 49 (4), 257-267.

2005 – Marek Żywicki, Maciej Szymański, Jan Barciszewski (2004) Różnorodność i funkcje niekodujących regulatorowych RNA. Postępy Biochemii 50 (2), 90-102.

2006 - Stanisław Kowalczyk, Emilia Hadowska, Anna Piekarska (2005) Roślinne układy ubikwitylacji i degradacji białek w proteasomach - kluczowe elementy hormonalnych szlaków sygnłowych. Postępy Biochemii 51 (2), 171-187.

2007 - Jolanta Skalska, Grażyna Dębska-Vielhaber, Marta Głąb, Bogusz Kulawiak, Dominika Malińska, Izabela Koszela-Piotrowska, Piotr Bednarczyk, Krzysztof Dołowy, Adam Szewczyk (2006) Mitochondrialne kanały jonowe. Postępy Biochemii 52 (2), 137-14.

2008 - Józefa Węsierska-Gądek, Jolanta Bednarek, Zofia M. Kiliańska (2007) Nowe oblicze białek antyapoptotycznych. II. Surwiwina. Postępy Biochemii 53 (3) 239-253.

2009 - Lech Wojtczak i Krzysztof Zabłocki (2008) Mitochondria w życiu, chorobie i śmierci komórki. Postępy Biochemii 54 (2), 129-141.

 

Powrót do: strony głównej

[ skład redakcji | adres redakcji | wskazówki dla autorów  | archiwum | w następnych numerach ]

© 2010 Postępy Biochemii